LAUNCH

Lansiad: Mametz, War Correspondent and THE English Channel

WAR (Gorffennaf 19-Tachwedd 2, 2014) ydi’r drydedd arddangosfa mewn cyfres yn Oriel Mostyn sy’n edrych ar hanes yr adeilad, wedi’i osod o fewn cyd-destun ehangach. Yng nghypyrddau’r oriel, sy’n dal cynnwys hanesyddol yr arddangosfa hon, mae copi o gerdd Owen Sheers, Mametz Wood, a sgwennodd yn 2005. Mae’r gerdd hon, a ysbrydolwyd gan ymweliad â Choed Mametz, yn ei thro wedi ysbrydoli ei ddrama ddiweddar, ‘Mametz’ ar gyfer Theatr Genedlaethol Cymru, sy wedi cael canmoliaeth.
Fel mae’r arddangosfa yn ei ddadlennu, roedd rôl 38ain Adran (Gymreig) y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig, a ffurfiwyd yn Llandudno ym mis Tachwedd 1914 fel y 14eg Bataliwn (Gwasanaethu), yn un bwysig ym Mrwydr y Somme. Ym mis Gorffennaf, 1916, gorchmynnwyd y 38ain i gipio Coed Mametz, a oedd yn cael ei amddiffyn yn gadarn. Achosodd y brwydro trwm yn yr ardal hon, oherwydd y tanio dwys, digyfaddawd, i bentref Mametz gael ei lwyr ddinistrio. Wedi’r rhyfel, cyfrannodd trigolion Llandudno (gan gynnwys rhai o’r 38ain Adran (Gymreig) a ddychwelodd wedi goroesi’r gyflafan) yn hael tuag at gronfa i ail-godi pentref Mametz.
Er mwyn rhoi sylw teilwng i’r cyswllt lleol allweddol hwn yn y flwyddyn goffaol hon, fe fydd LLAWN02 yn creu ymyriad perfformiadol yn y MOSTYN a fydd yn cynnwys aelodau Blind Veterans UK (elusen a sefydlwyd ym 1915, yn gefn i bersonél y Lluoedd a ddallwyd yn y Rhyfel Byd Cyntaf) o Landudno ac yn cynnal detholiad o War Correspondents gan Helen Chadwick (cylch o ganeuon wedi’u seilio ar gyfweliadau gyda newyddiadurwyr mewn mannau o wrthdaro). Wedi gorymdeithio i’r Promenâd, lle, ym 1915, y derbyniodd Lloyd George y saliwt wrth i’r Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig orymdeithio heibio, fe geir cyflwyniad o ddyfyniad allan o ‘Mametz’ sy’n arbennig o berthnasol i Landudno.

Gan symud ymlaen at Westy’r Grand, fe fydd rhan olaf y noson yn gweld newid naws yng nghwmni’r ffenomenon, y Fonesig Aggiss – Vivienne Westwood Byd y ddawns gyfoes – a fydd yn perfformio detholiad o’i sioe unigol enwog ‘The English Channel’. Gweler y digwyddiad ‘The English Channel’ ar wahân am fanylion llawn a delweddau pellach.

Details

  • Where: MOSTYN, Promenade & Langtry’s at The Grand Hotel
  • When: Friday evening
  • Time: 18.30 start
  • Note: the event route is approx. half a mile

Location

Mametz Wood